Ziah Kan Chim Lai Lo?

Kanhnulei ah phungchim pakhat cu a rorum (yaing) tuk ti a tong ti a si. Mah a chim tu zong cu azanlei ah mahti ti cu a tong ve, mi phu khat sin in. “Aziah dah mahti cun bia nan chim?” tiah ti hna usi law, “Aziah dah kan chim lai lo? Kan chim leh lo ah…” an kan ti khawh hnga dah.

Bia biapi cu faakpi’n chim a hau. Hring le hro he zong chim ding. Evangelist pawl i thang taktak i phung an kan chimh zong khi, hnachet ah an kan rel ca’h a si lo; thlarau bia an chimmi a biapit tuk ca’h a si. Theih lo awk ṭha hlah seh, an hna ah lut hrimhrim seh, tawng hna seh, khua ruat hna seh, ithleng hna seh an kan ti ca’h a si.

Robawm mekazin ah Salai N.C.Lian nih, Laimi Samurai ti a rak ṭial. Micheu a runh hna, micheu di a riamh hna. Hmual a ngei taktak. A ruang cu faakpi i a ṭial ca’h a si. Faakpi i chim lawng ah an hna ah a lut e a rak ti.

Ka chimmi mi hna ah lut hrimhrim seh ti duh tik ah hin hraang pi zong in chim a hau ko lai. A chim tu lungput chiatkhaat ruang ah a si lo, a rorum taktak ruang ah a si lo; ‘a chim mi a biapit ruang ah, caihphai le huat hmanh ngamh in mahti i a chim hi a si’ ti hi bia ngai tu nih ruah ding a si.

Cabia i chim tik zong ah mah cu a hau ṭheu.

Kan Bawipa Zisuh hrimhrim zong nih mah cu a hman ve mi a si. Bawi Zisuh cu minunnem a si i nunnem a kan cawnpiak tu a si ko nain a bia cu an nem nemmam lo. An fah ning hmanh. Ikualh len nak an tlak. Mi akhenh in a henh. Aziah dah mah tluk bia zumhar cu a hman hna ti ah cun a chim mi an biapit ca ah a si. –Ceu Hlun

Baibal Kong Tlawmpal

• ‘Baibal’ cu ‘Cauk’ tinak
• Baibal ah cauk uk 66 a um.
• Biakam Hlun ah uk 39.
• Tuanbia cauk 17, Zaibia cauk 5, Profet cauk 17
• Biakam Thar ah cauk uk 27
• Thawngṭha 4, Cakuat 21, Lamkaltu le Biathlam.
• An ṭial caan: kum 1500 chung hrawng
• Holh thum: Hebrew, Aramaic, le Koine Greek
• Cauk hlun bik cu Job (1500 BC hrawng)
• Baibal ah uico oi 14 a um; chizawh a um lo
• Stephan Langton nih 1228 kum ah adal tete ah a ṭhen hna; dal 1189 le caang 31,173 ah
• Biakam Thar a hlun bik cu James (45 AD)
• Baibal cauk hi an fir leen ve.
• Baibal ah Jeremiah lawngte miah 7 an um an ti
Source: http://www.manistiquebiblechurch.com

Rolung Baibal Caang Thim

I Korin 2:14-16—Thlarau a ngei lomi nih cun Pathian Thlarau sinin a rami thil hi an hmu kho lo. Fiang in an hngal kho ngaingai hna lo; laksawng a sunning kha thlarau lei lawngin hngalh khawh a si caah annih caah cun pakpalawng men a si ko. Thlarau a ngeimi nih cun zeizong vialte kha an ṭhat an chiat an khing an thlai khawh; anmah tu cu aho hmanh nih sual an phaw kho hna lo. Cathiang i, “Bawipa cu aho nih dah a lungthin an hngalh? Amah cu aho nih dah ruahnak an cheuh khawh?” a ti bangin a si taktak. Sihmanhsehlaw kannih tu cu Khrih lungthin a ngeimi kan si.

--------

Ilawm Ko U

Nan sink ah buhfang a tam tuk tik ah ilawm u;
rawl ei awk tampi nan ei tinak a si.

Nan laundry a khah tuk tik ah ilawm u;
thilpuan tampi nan ngei tinak a si.

Nan ihkhun puan aa tuai tuk tik ah ilawm u;
zahan lum le remte’n nan it tinak a si.

Nan zunput towel an ithlai liangluang ah ilawm u;
hman siarem tuk an si khah.

Nan inka tehna an rawh dih tik ah ilawm ko u;
nan fale an ngan a dam tinak a si.

--------

Pumh Duh Lo Bia

Pumh na zuam nawn lo ah cun, atang i pakhatkhat hi na puh lai;
• nau a cumpi
• nangmah na cumpi
• na thawh a hnu tuk
• ei zalh a hau
• zanlei mi rawlkawh nak itimh a hau
• sizung ah mizaw zoh a hau
• nan ipanh nawn lo
• football a chuak lai, tv ah
• tennis a chuak lai
Mah pakhatkhat na chim ah cun pumh na duh lo ti aa hngal. Pumh na duh taktak ah cun mah tehna hi an um lo.

---------

There are no secrets to success. It is the result of preparation, hard work and learning from failure.—Colin Powell

---------

Billy Graham Kum 90

November 7 hin zumhnak pasalṭha Evangelist Rev. Dr. Billy Graham cu kum 90 a ti cang lai. 1918 kum Charlotte, North Carolina ah chuak in, Rev. Graham cu US presidents mitam thlarau rawl a pe tu a si. 1993 kum tiang ah, amah phungchim nak i Bawi Zisuh sin a ra mi hi minung 2.6 million an si cang. Atu tiang ah cun 2 billion an ti cang. Baptist pakka a si mi Evan. Graham hi vawleicung i a nung bal mi ah minung tam bik sin Pathian thawngṭha a chim mi a si.

Rolung ediṭha i a pa he ṭhikhat hrawng si dawh an si. Pathian nih nunsau le ngandam le ṭhawnnak pe ko hna seh.

---------

Nan Ruat Bal Dekmaw

Biabal ning ah, hlanlio mi hi, kum 30 an ti hrawng ah fa an ngei i kum 450 tehna an nung va si kaw, kum 450 an ti tik ah cun an fale zong kum 420 hrawng an ti ve lai i, ‘aho he a upa deuh’ ti awk in an rak um leen lai. Kum 900 tehna a nung mi chinchin cu an fale hmanh tar an hlawh deuh lai, acheu cu.

Vawleicung i a nung bal mi ah nunkhua sau mi cu Methuselah a si rua i, anih hawihna kha cu kum 969 koko a nung. A tufa chan hra tiang tar lawngte an si lai. J

---------

Atang i cabia hi ICBC Nunphung le Zatlang lutlai ṭial mi a si. Nunphung le Zatlang pulpit hman ni ca i a ṭial mi a si nain tukum cu N&Z pulpit hman a um lo ca ah vohleih in Rolung ah kan chuah.

-------

Lai Nunphung

ICBC Nunphung le Zatlang Bu nih, kum khat ah voikhat, Nunphung le Zatlang Bu caan hman ni tiin, ka tuah tawn. Cu ni cu Tho he a nai bik ni a si caah a ni, a thla le a zarh thengmang ah tuah tawn a si.

September thla dih ah Lai Nunphung lein kan pa, Pu Stephen Ni Kio ca ka kuat. Tho kan naih cang caah, Tho a si ah, Lai Kumthar a si ah, a ni le thla kongah, CACC nih zeitin dah an ruah ti le, nangmah zong nih zeitin dah na ruah tiah, hal ka’n duh tiin. A ka leh-mi cu, kannih Rengkun LBC nih Oct. 12 ah kan tuah lai i, Rengkun um Laimi vialte nih Oct.14 ah kan tuahṭi lai ee ati. Nain, CACC nihcun kan pawm rih-lo ee ati. Atu Pu Ni Kio ka hal bia a ka chim hi, kanmah zong kum hnih/thum kan hman cia zoh tikah kan palh-lo tiah ka ruah. Nain, CACC nih, zeica ah dah atu tiang, a nithla an khiah kho rih-lo ti hi thil poi ngai ah ka ruah. Chan thar bia a si ahcun phuahchawm awk. Chan hlun thil hna cu a si ning tein, Khrih phung he aa-kalh-lo paoh ahcun, ningcang tein hman awk asi tiah ka ruah zungzal.

Nunphung le Zatlang Caan kan hman tawn kha, kan Khrihfa Bupi nih, kum khat ah voikhat Pulipt kai caan an kan pek ve caah a si. Cuticun, Nunphung le Zatlang Bu nih, kan Lai Tho Tharchuah umtuning in hman a si tawn.

# Mipem si hi kan duh maw? Kan duh zong, duh-lo zongah; USA ramah ka umthai cang lai ti hi, ruah-nolh lengmang kan hau. US na phan hi, naa lawm maw, na ngai chih dah? Lai tlang lei ah na nu a thi ee tiah, thawngchia hna na theih ah khin, hringtu, nu pawngte ah um nakin USA kan ithim deuh hi zeica theng ah dah asi, tihi ruah-lo awk aṭha-lo. Kan minung sinak le kan Nunphung hi aa ṭhen kho lo. Evangelist sining law ka peh rih hnga nain, kan Nunphung hawih in chim caan asi caah…., Kan Nunphung hoih tuin ka chim khawh tawk chim kaa zuam lai.
 

Kan Lai Nunphung kilvennak ah a biapi cu:-
1. Lai Holh.. (kan thiam a herh)
2. Lai Ca.. (kan thiam a herh)
3. Lai Thuam.. (kan ngei a herh)
4. Lai Min sak.. (uar hna usi)
5. Lai Laam.. (kan cawisan a herh)
6. Lai Hla.. (kan sunhsak a herh.)

Hi hna lakah, Uknak, Nunning, Puai le Lam, Ring-awn, Lentecelhnak, Kut zungthiamnak le Biaknak te hna, hi-lo ah a um rih.

Cu lakah, Holh hi a biapi bik tiah ka ruah. Holh le ca cu ṭhen awk an ttha-lo. Kawl Cozah nih, Laica hi 1996 thawk in, Cozah Sianginn Syllabus ah an telh ti-lo. Naa tein, cawn an khamh tinak asi-lo.

Kan Nunphung kongah, tu lio Laimi kan nule kan pale hna nih an lung retheih bik cu: fanau hna nih mah holh nakin miphun-dang holh an uar deuh cang rua ti hi a si. Cucu, Kawl holh in kan holh awk a si-lo tinak a si-lo i, Mirang holh kan holh awk a si-lo tinak zong a si fawn lo. Cun, miphun dang holh hi kan thiam awk zong a si-lo tinak a si fawn lo. Mizei holh paoh thiam le chim khawh cu a ṭha. Cu lawngah miphun dang he kan ipehtlai kho lai. Mahle holh kan ngeih ve komi nakin, midang holh va uar deuh khi an chim duhmi cu a si.

Pathian nih, mit in hmuh khawh-mi a unau hmanh a daw lomi nih, mit in hmuh khawh lomi kan dawt, nan ka ti hi cu lih a si hnga, ati bantuk khi a si. Laimi ka si ko i-ti ttung i, mahle holh nakin miphun dang holh hna uar deuh ahcun zawtnak itheih-lo, cancer bantuk in a karh lai i, a hnu ahcun miphun dang hmai ah Laimi ka silo tiin, chim caan kan phan te sual hnga maw ti hi phan awkin a um cang.

Laimi pakhat, Mizoram ah Siang Cachim (Cawng Saza) pakhat hi a khuami nih thil zuar le thil cawk duh ah, Mizoram ah an va kal tawn i, amah locun kalnak an theih tawn-lo caah amah nih a zulh tawn hna. A timi hna cu, ka hnu in pe sawm 50 dan in nan ka zulh lai ati hna. A hnu ahcun, a khuami cu chim-lo amah chungle taktak hmanh nih an ngamh ti-lo. A Laimi sinak kha a zahpi i, a hnu ahcun CNF nih bawmh hal zongah Mizo ka si. India Citizen ka ngah cang tiin, atu hi cu Laimi he zong aa kowmh ti lai ka zum lo.

"Rome ramah na um ahcun Rome mi bantuk in um" ti, phungthluk khi umnak khua le ram umtu-ning in um a kan cawnpiak-mi a si. Cucu, mi ramdang ah, mah Nunphung hmang ti-lo ding anti duhnak asi lo. Na Kokek Nunphung kha hlawt tinak zong a si naisai lo. Vawlei cungah Kawl long nih, anmah Phung le Biaknak kan zulh dih hna seh, ti a kan duh, Lobak!!

Kan tuah tawn mi Nunphung le Zatlang caan hman hi a biapi cu: Kan Biakmi Pathian thangtthat buin, kan Nunphung kilven duh ah a si. Biakinn kan ngeih tikah cun Hall ah, Zarh-te ni ah kan tuah cang lai. Atu hi cu Hall hna kan ngeih rih-lo caah, atu Biakinn ah kan tuah tawn hi asi. Hall kan ngei tikah cun, phundang deuh in tuah a si cang lai. Cu tikah a hmang hnga ding cu kan dihlak Laimi Khrifa kan si lai. Laimi le Lai Nunphung aa ṭhen khawh-lo bantuk in, Khrihfa phung le Lai Nunphung zong ṭhen awk a ṭha lo.

Laimi mitampi nih, Khrih Phung nih Lai Nunphung a hrawh tiah an ti tawn hi palh bak asi. Khrih phung thawng in thil ttha talpi kan hmuh zong an philh. Khrih phung kan zulh caah atu ah kan Lai Nunphung hlam ṭha duhnak kan gneih hi asi deuh ti hi theih kan hau. Hmailei ahcun, Laimi Khrihfa Nunphung ti zong in auh caan a phan te lai. Cu hnu cun, Khrih phung nih kan Nunphung hi a uk hnga hi, kan Nunphung hi Phung thiang ah a caan te hnga ti hi ka ruah tawn.

Kan Nunphung hi kanmah tein kan ngeih iti long in a zaa lo. Miphun dang sin zongah kan langhter a hau. Cu longah, miphun dang zong nih mah-hna hi Nunphung ngeih pei an si hi tiah, an kan theih ding a biapi ngai ve. Cu long a zaa-lo, kan Laithuam ka zahpi-lo atimi nih aa dawhnak hi Vawlei hram deng tiang aupi hna usi.

“Mahle Nunphung uar lo le cawisang lo cu, mah phun sinak in tlau hram i-thawknak a si”. Mi-tlau nih a tlau a theih tawn lo, ka tlau lo tiah, aa ti bu-in a tlau thliahmah tawn. Cun, mifim nih, minung khuasaknak hi kum 50 tlin hnu cun holh le nunphung hi zeimawzat cu a thleng ti a si. Cu ve bantuk in, atu:

1/ Kan Holh zong a kaahpia chin lengmang,
2/ Kan Laithuam a-ṭuh chin lengmang cang,
3/ Kan Lam zong a ṭuh chin lengmang tikah, kan Nunphung nih a ngeihmi, Rawl chuannak Gas le Electric si loin, kan tappi le lungthu te kha philh hna hlah usi. Kan Lai Nunphung i-hmun hram seh tiah, Pathian sinah thlacam bu-in..,

“Kan Nunphung hi a ṭamh nakin a ṭanh hi tha--pek deuh in, kan umnak paoh ah Laimi kan sinak hi langhter peng hna usi.

Kaa Lawm

Rual Bik
Chairman
Nunphung le Zatlang Bu
Indiana Chin Baptist Church

<>< <>< <><

Zia Cawn Thiam Ning

Mi sual phawt thiam
Khul rang hliam
Mi hrut tha lo
Vo aa co

Ruam kai cong oih
Farasi hoih
Nunzia laak ah
Cawn phu hlah

Nunnem Bawipa
Rocah bia
Nun zulh nuam cem
Lung a hnem

Cuai Tin Par

-------

Bia Neknawi

#Nai hrawng cu Pu Moses Thawng Lian Hmung kan ruah ah kan hmai a panh kho lo nain, surgery aa tuah nak in a dam cang i rian ngei lo pawl kan tha a tho ṭhan, thazaang thar kan lakpiak seh an ti.

#Nubu pawl nan rapchiah (khonbawm) nan ven lo hi kanmah nih kan iven lai dahkaw an ti.

#Tukum cu Krismas kawmiti kan serpiak cang hna seh law a ṭha hnga. Krifa upa lawngte i zeizong an tlaih ah hin annih zong an tha a ba. Bu chung ah milungtho, mileklak le misantlai an um pah ko lai i krismas tehna ah hin cun hman ve ding an si.

#ICBC pulpit kip i concert le nunnuam tuah a um hi zei nih dek a ngeih. Pulpit thiang rilmal puai tuah nak i hman lengmang hi zeiti bia dek.

----------

Kumcaang Tonsung

Atu hi siangin kharte a si. Fanaule lawmhnak ah an ule nih Kumcaang Tonsung an tuahpi hna i ningani le zarhteni kha Southport siangin le Perry siangin i fanaule cu zaanglek le nunnuam tuah in caan sung an hmang. Indy ah hin Lai siangngakchia 420 hrawng an um rua i Tonsung a tlan mi cu taang 6-10 fanau 150 hrawng an si. Kum khat voi hnih tuahpi ding a si rua, kumcaang chuak i voi khat tal iton lo cu celh a chuak lo an ti rua.

Tonsung i an tuah mi cu bawlubawl bengh, pumpalulh chuih i ngal ipah tehna a si. Iang cuai nak zong an tuah i ianghleicuang ah Zai Tha Par an thim. Zai Tha cu Hniarlawn a pi (Awng Caw nu) hlekhlek.

Capo

Inchung a vong luh ah a nupi thar a rak ṭap lenko.
Pa: “Zei dah a cang, ka dawt!?”
Nu: “Na suit ka ṭaih nak ah henta na tawhrolh tawka pem lakin ka khangh sual.”
Pa: “A poi lo, a poi lo. Tawhrolh dang a um ko. Mah suit ah khan tawhrolh zun hnih a um.”
Nu (a mitthli hnawh pah in): “Mah athuan na rak ngeih kha vanṭhat tuk a si; mah kha pei ka hleh i pakhat cu ka belh cu.”

--------

Rolung chuah awk ah cabia kan har ngaingai ko. Lungsiaherh bia nan ngeih mi a um zong ah, rak thawh i ceuhlun@yahoo.com ah kuat ding a si. Nan duh lo ah cun keimah ka menlo nak kong lawngte ka ṭial lai i ka'n phawt dih cang hna lai hih. –Ediṭha