Nunphung Cawn Nak
"ICBC le Lai Holh" ti hi kan biatlaih a si i, 2009 kum ṭhal sianginkhar chung hi ngakchia Laica chimh kan tuah. Ngakchia 100 fai cu ṭhen li ah kan ṭhen hna i anmah le an kum rup in kan chimh hna. Cun, kan miphun a nunter tu cu kan nunphung a si ti itlaih in Lai nunphung kong ichimh nak um seh kan ti i 2009 June zarh thum nak ah khan Nunphung Cawn Nak kiam kan tuah.
Pu Thlasui Tluangneh nih kan miphun holh an isenghtlahning (2 perioids), Pu Kepling Khengmual nih hlanlio Lai nunning (2 periods), Pu Lian Cin nih Laimi khuaram kan rak tlak ning tuanbia (2 periods), Pu Ceu Hlun nih Lai nunphung pheen i a um mi zumhning le ruahning kong, Lai bia le hla le Lai laam (6 periods) chim hna seh tiah bia aa khiak. Kum 12 cung poh tel khawh si seh kan ti na'n ngaknu tlangval cu rianṭuan ah anam in an inam i an ra set lo. Ngakchia lawng dok an chuak. Ngakchiat lio bia theih ko pei a cin a fek tiah kan ti. A kai mi 40-50 an si i 45 nih camipuai an phit.
Kan biakin hmun pawngte i a um mi Winchester Village Elementary School nih siangin le cachimh nak i a herh mi thilri an kan hlanh. Achap ah kan ngakchia kum 18 tang poh thaithawh le chuncaw an kan rin rih (siangin rawl). A tirawl hlei ah kan rian zeuh bik an kan kann. Dinh caan belte ah ngakchia cu an rawl a ṭaam lai kan ti i tithlum le changreu tehna kan chiahpiak hna. Thingthei ah fawi bik ah tiah pha-ye-ti kan cheupiak hna i mah ko cu an duh, khua lin kaw.
Pu Thlasui Tluangneh nih Lai Holh i thilmin a tlin lo ning tehna, Lai Holh aa dawh nak zawn tehna, biazai phanning tehna a chimh hna, ngaih awk tlak ngaingai in. Nunphung lei hoih in a chim lem lo.
Pu Kepling chim mi cu hlanlio Lai nunning dihlak a si i caan tawi ca'h cun a kau taktak.
Pu Lian Cin nih Laimi kan thawhkehnak in,
Chindwin kan ron hrawn le Kawlrawn i kan um le, tlangram i kan kai le, Simpi kan um lio, Lailun kan um
lio, Zotlang kan um lio in ahnu i kan iṭhek ning a chim. Mah cun, phun
kan iṭhen ning le kan vah nak aa dan ning tehna chim in, Zo cu tukhor
samtom pawl 'topa' a hmang mi khi an si. Kannih cu Lai kan si dih, 'Bawipa'
a hmang mi kan si" ti in kan ikhah nak kong a chim.
Teaching aid ṭha ṭha siangin ta he, anmah timh mi he, hmang in an chimh hna. Power Point presentation he, overhead slide projector he catlap ceh chom he, ciammam te'n an itim. B.Ed awng cia le, siangin i saupi aa ciah cang mi si hna kaw cachimh phun cu an iziak tuk cang.
Nunphung cu zumhning i a hrin mi a si ko ca ah, kan kokek zumhning le cu i a hrin mi kan nunphung (Tho, Ruakhatlak tehna an chuahning), le chan thar zong i pehzulh awk a ṭha mi Lai nunziamawi pa hra. Mah cu le Lai bia le hla tlawmpal, Pu Ceu Hlun nih a chimh hna.
Ruakhatlak
hi kan miphun dihlak nih thiam usi ti kan duh i ngakchia thlu lo, upa tlu
lo, nu thlu lo, pa tlu lo in thiam dih hna seh tiah deiret chanh nawn in
kan cawnter hna. Lg. Tin Sung (Halkha Dawrthar) hi Nunphung & Zatlang
Komiti a si hlei ah amah hi ruakha tla tawn cia a rak si vanṭhat i amah
nih a chimh ko hna.
Phu 6 ah minung pa riat, pa riat in kan ṭhen hna. Atu tan cu thiam tiang ngaingai cawn lo in ahran an thiam ah a za ko kan ti. Phu thum phu thum in voi khat tlak ah tla hna seh law, ralkap ceer chimh bang khin achim tu nih hmai in chim hna seh tiah kan rak ti na'n aa bawm mi kan tlawm i phu hnih leng zohkhenh cu a si kho deuh lo. Cuca'h phu hnih phu hnih in kan tlakter hna.
Aa thokka pawl ca ah rua hman lo in hri kan van i mah ah cun a kaarhlaan (step) an cawng chung. Mah an thiam cun rua kan khaan sawhsawh mi ah kan ṭhial hna. Dot thum nak ah cun rua cu kan khawn cang. A thiam deuh hnu ah rua kalh in kan tum.
Ruakhatlak hi nu lawng nih tlak phung a si ca ah, atlak hi cu nu lawng in an cawn ah a za ko hnga nain, tuchan ah cun pa zong tlakter an duh pah ve hna lai ca ah pa zong cawng ve hna seh kan ti. Rua khawn zong an cawng. An thiam ngaite. USA ah rua um hlah kaw, ti-peep kan hman i, rih ah a rit tuk, awl ah a awl tuk i a khawn a har ngaingai.
Ceet kah bantuk.
Basket ball tehna icelh nak gym room ah si kaw air con a um lo i ruakhatlak cu chim lo, hla chimh le paran tum hmanh thlan a chuak tuk. Kei cu ka ciap dih. Ka mithmai zong mi thi lai ka lo. Ngakchia cu heh an idawi, ruakha cu chetlaw tiah an tlak. Zeitin dek an celh.
Ruakha tlak nak ah dawh le pumrua ṭhat lawng a za lo; ṭhawn le fit a hau. Bruce Lee bang peh datmat khawh a hau.
Mino cu an thluak a var i nithum ah cun an thiam ko, ahran cu. Laam taktak lai ah aṭhiah cu cawn te ding kan ti. Siangin hi ni thum ca lawng in kan rak hlaan i ni thum a dih cun kaltaak a hau. June 26 zanlei ah cawnnak cu kan khar. Ṭian rawl kan dangh hna.
A khaar nak ah cun kan church chairman Pu Cung Bik zong nih an kan telpi. Nunphung & Zatlang lei rianngei nih lawmhnak bia tehna a chim. Midang zong nih bia tawi an chim cio. Laksawng an pek hna.
Tlangval pawl nih kan luala kar ah an kan lohtak dih i ataang vial hmaan kan ithla. Sau lak kan rau, nilin mah tluk ah.
Kan camera hi kan kawl leen chom mi a si i, a battery a hmanh nak le kan hmu lo i, mah hi a chuak ko. Ningzak zong a si pah. Mah tluk hmanthlak chia chia hi zeitin dek kan taar ngam, kanmah lo bang.